TẤT - TẦN - TẬT VỀ BỆNH TIỂU ĐƯỜNG (ĐÁI THÁO ĐƯỜNG)

KIẾN THỨC Y KHOA: TẤT - TẦN - TẬT VỀ BỆNH TIỂU ĐƯỜNG (ĐÁI THÁO ĐƯỜNG)

Bệnh Tiểu đường (đái tháo đường) là gì?

Bệnh Tiểu đường (đái tháo đường) là một căn bệnh thuộc nhóm bệnh lý nội khoa, do rối loạn chuyển hóa chất đường trong máu khiến lượng đường huyết luôn ở mức cao hơn bình thường. Ở giai đoạn đầu tiên phát bệnh, người bệnh tiểu đường thường sẽ có những dấu hiệu như đi tiểu nhiều, đặc biệt là vào ban đêm dẫn đến khô cổ, khát nước. Bệnh tiểu đường (đái tháo đường) là một trong những nguyên nhân chính của những biến chứng như tim mạch vành, tai biến mạch máu não, suy thận, suy giảm thị giác, liệt dương, hoại thư,...

Có bao nhiêu loại bệnh tiểu đường (đái tháo đường)?

Bệnh tiểu đường (đái tháo đường) có 3 loại chính:

  • Bệnh tiểu đường tuýp 1
  • Bệnh tiểu đường tuýp 2
  • Bệnh tiểu đường thai kỳ

Bệnh tiểu đường tuýp 1 là gì?

Bệnh tiểu đường tuýp 1 thường được gọi là bệnh tiểu đường phụ thuộc vào insulin do hệ miễn dịch của cơ thể tấn công vào các tế bào tuyến tụy dẫn đến việc tuyến tụy sản xuất ít hoặc không sản xuất insulin. Có khoảng 5-10% bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường thuộc bệnh tiểu đường tuýp 1 và đa phần ở độ tuổi dưới 30, trong đó xuất hiện nhiều nhất ở trẻ nhỏ, trẻ đang tuổi vị thành niên.

Tiểu đường tuýp 1 thường được gọi là bệnh tiểu đường phụ thuộc vào insulin.

Tiểu đường tuýp 1 thường được gọi là bệnh tiểu đường phụ thuộc vào insulin.

  

Bệnh tiểu đường tuýp 1 thuộc thể cấp tính xuất phát từ những nguyên nhân như:

  • Di truyền: nếu trong gia đình có tiền sử người thân mắc bệnh (như cha mẹ, anh chị em ruột) thì nguy cơ mắc bệnh của bạn có thể sẽ cao hơn người bình thường.
  • Cơ thể tiếp xúc với một vài virus gây bệnh: những loại virus này có thể sẽ hủy hoại các tế bào tiểu đảo tuyến tụy (tế bào alpha, tế bào beta, và tế bào delta) hoặc trực tiếp lây nhiễm các tế bào tiểu đảo tụy.
  • Thiếu hụt vitamin D, sử dụng sữa bò hoặc sữa bột (có thành phần từ sữa bò) và ăn dặm các loại ngũ cốc trước 4 tháng tuổi.

Bệnh tiểu đường tuýp 2 là gì?

Bệnh tiểu đường tuýp 2 còn được gọi là bệnh tiểu đường không phụ thuộc insulin, các tế bào trong cơ thể người bệnh không tiếp nhận insulin mà tuyến tụy tạo ra nên thay vì di chuyển vào các tế bào để tạo ra năng lượng. Theo thống kê từ UF Diabetes Institute4, bệnh tiểu đường tuýp 2 chiếm khoảng 95% trên tổng số bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường trên Thế Giới và thường xuất hiện ở lứa tuổi trên 40.

Bệnh tiểu đường tuýp 2 còn được gọi là bệnh tiểu đường không phụ thuộc insulin.

Bệnh tiểu đường tuýp 2 còn được gọi là bệnh tiểu đường không phụ thuộc insulin.

 

Nguyên nhân gây ra bệnh tiểu đường tuýp 2 là gì?

Nguyên nhân chính gây ra bệnh tiểu đường tuýp 2 thuộc hai yếu tố là yếu tố di truyền và yếu tố

môi trường.

  • Chế độ ăn uống: một chế độ dinh dưỡng không khoa học, dư chất béo, tinh bột xấu làm ảnh hưởng đến quy trình chuyển hóa glucose thành năng lượng.
  • Ít vận động: cơ thể nạp vào quá nhiều chất dinh dưỡng sẽ dẫn đến dư thừa buộc tuyến tụy phải tăng cường sản xuất insulin nhiều hơn để đưa glucose vào tế bào, thực hiện quá trình chuyển hóa năng lượng. Ít vận động, tập luyện thể thao sẽ khiến cơ thể dư thừa dinh dưỡng, dẫn đến sự suy yếu của tuyến tụy vì hoạt động quá tải và dần dần mất khả năng sản xuất insulin.
  • Béo phì: tương tự như việc ít vận động, tình trạng béo phì sẽ khiến tuyến tụy hoạt động quá mức, sinh ra tình trạng thiếu hụt insulin.
  • Stress: căng thẳng kéo dài cũng có thể trở thành nguyên nhân mắc bệnh tiểu đường cao hơn. Bên cạnh đó, việc sử dụng thuốc điều trị về thần kinh hoặc tâm lý cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường.
  • Thuốc lá: theo một số nghiên cứu, người hút thuốc có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 cao hơn 14% so với người không hút thuốc. Nguyên do là vì khói thuốc có ảnh hưởng đến khả năng sản xuất insulin của tuyến tụy.

Bệnh tiểu đường thai kỳ

Bệnh tiểu đường thai kỳ là bệnh chỉ xảy ra với phụ nữ mang thai mà trước đó người này chưa bao giờ bị, tuy nhiên thường thì bệnh tiểu đường thai kỳ sẽ biến mất sau khi người mẹ chuyển dạ.

Bệnh tiểu đường thai kỳ là bệnh chỉ xảy ra với phụ nữ mang thai mà trước đó người này chưa bao giờ bị.

Bệnh tiểu đường thai kỳ là bệnh chỉ xảy ra với phụ nữ mang thai mà trước đó người này chưa bao giờ bị.

 

Vì sao lại có tình trạng bệnh tiểu đường thai kỳ?

  • Do trong thời kỳ thai sản, cơ thể người mẹ cần một nguồn năng lượng nhiều hơn bình thường, điều này khiến lượng glucose cần được chuyển hóa nhiều hơn trong khi tuyến tụy không sản xuất kịp insulin để đáp ứng sẽ dẫn đến bệnh tiểu đường thai kỳ.
  • Ngoài ra, trong giai đoạn này, nhau thai cũng tạo ra nội tiết tố để em bé trong bụng phát triển. Những chất nội tiết này có ảnh hưởng không tốt đến insulin, làm rối loạn đường huyết.

 

Làm thế nào để nhận biết bệnh tiểu đường (đái tháo đường)?

Có những triệu chứng để nhận ra dấu hiệu của bệnh tiểu đường như:

  • Cảm thấy ngứa ngáy, đặc biệt là ở bẹn hoặc khu vực âm đạo
  • Giảm cân không rõ nguyên nhân
  • Thường xuyên buồn tiểu, khát nước
  • Cảm thấy mệt mỏi dù vẫn ngủ đủ
  • Suy giảm thị lực
  • Nhiễm nấm men
  • Tê bì tay, chân

 

Bệnh tiểu đường có thể xảy ra những biến chứng gì?

 

Bệnh tiểu đường có thể gây ra rất nhiều biến chứng nguy hiểm.

Bệnh tiểu đường có thể gây ra rất nhiều biến chứng nguy hiểm.

Biến chứng tim mạch

Bệnh tiểu đường (đái tháo đường) làm tăng nguy cơ các vấn đề về tim mạch, đột quỵ, hẹp động mạch (xơ vữa động mạch)  kèm theo đó là những biểu hiện như đau thắt ngực, đau tim.

Tổn thương thần kinh

Khi lượng đường huyết tăng cao có thể làm tổn thương mao mạch, thường xuyên sẽ gây hại cho dây thần kinh ở chân và bàn chân. Những triệu chứng phổ biến nhất có thể thấy ở người bệnh tiểu đường là tê, đau các đầu ngón tay hoặc ngón chân rồi dần dần lan rộng lên trên. Tổn thương các dây thần kinh liên quan đến hệ tiêu hóa có thể khiến người bệnh buồn nôn, tiêu chảy, táo bón .

Biến chứng ở thận

Thận chứa hàng triệu cụm mạch máu có vai trò lọc và loại bỏ các chất thải trong cơ thể ra ngoài theo đường nước tiểu. Cơ thể người bệnh tiểu đường có lượng đường trong máu cao nên khi đào thải ra ngoài cùng nước tiểu sẽ làm tổn thương các mạch máu nhỏ trong các Nephron (đơn vị cấu tạo & chức năng cơ bản của thận) và khiến cho chúng bị mất dần khả năng lọc. Tổn thương thận dần dần có thể chuyển sang suy thận, bệnh thận giai đoạn cuối cần phải chạy thận hoặc ghép thận.

Biến chứng ở bàn chân

Bệnh lý bàn chân là một trong những biến chứng nguy hiểm nhất đối với bệnh nhân tiểu đường. Các biến chứng thường thấy có thể kể đến như: chai cứng chân, loét chân, máu lưu thông đến bàn chân kém, đoạn chi.

Biến chứng về mắt

Bệnh võng mạc do bệnh tiểu đường là biến chứng gây mù mắt phổ biến nhất nhưng thường không có triệu chứng rõ rệt và chỉ có thể nhận biết ở giai đoạn thị lực bắt đầu giảm sút.

Các biến chứng khác về mắt ở người bệnh tiểu đường có thể kể đến như: cườm nước (glaucoma), cườm khô (đục thủy tinh thể), tăng nhãn áp.

Biến chứng về da

Theo thống kê, tỉ lệ người bệnh tiểu đường mắc biến chứng về da là 1:3, tức là có 3 người mắc bệnh tiểu đường thì sẽ có 1 người gặp các biến chứng về da.

Các tổn thương về da thường xuất hiện như một dấu hiệu cảnh báo về căn bệnh tiểu đường, những biến chứng thường thấy có thể nhắc đến như: nhiễm nấm, bong tróc da, loét da, châm chích, ngứa rát.

 

Biến chứng bệnh tiểu đường thai kỳ

Đa phần phụ nữ mắc bệnh tiểu đường thai kỳ đều sinh con khỏe mạnh nhưng nếu không kiểm soát lượng đường trong máu thì những biến chứng sau có thể xảy ra:

Biến chứng bệnh tiểu đường ở mẹ: tiền sản giật, bệnh tiểu đường thai kỳ ở lần mang thai tiếp theo, có khả năng mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 khi già đi.

Biến chứng bệnh tiểu đường ở bé: lượng đường trong máu thấp, nguy cơ bệnh tiểu đường tuýp 2 trong tương lai, thai nhi phát triển hơn so với số tuổi và thậm chí thai nhi có thể tử vong ngay trước và sau khi sinh nếu bệnh tiểu đường thai kỳ không được điều trị kịp thời.

Điều trị bệnh tiểu đường (đái tháo đường) như thế nào?

Đối với bệnh tiểu đường tuýp 1 và bệnh tiểu đường tuýp 2, người bệnh cần đặc biệt lưu ý đến chế độ dinh dưỡng để kiểm soát lượng đường huyết ở mức cân bằng, ổn định. Chăm luyện tập thể dục thể thao, vận động đều đặn rất hiệu quả trong việc kiểm soát lượng đường trong máu. Trong khi bệnh tiểu đường tuýp 1 không có khả năng chữa khỏi nhưng bệnh tiểu đường tuýp 2 có thể được cải thiện nếu bạn cải thiện lối sống, áp dụng chế độ ăn uống khoa học, duy trì chế độ luyện tập đều đặn.


Bài viết cũ hơn Bài Viết Mới

0 comments

Để lại bình luận

Chú ý , bình luân phải được kiểm duyệt trước khi được hiển thị

Top

params.svg
Panel Tool
Float header
Float topbar
Default Boxed Large